Wet Kwaliteitsborging Bouw

Alles over de Wet Kwaliteitsborging Bouw, hoe zit het precies?

De Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB) gaat op 1 juli 2022 van kracht, samen met de Omgevingswet. Deze wet heeft gevolgen voor iedereen die in de bouw werkt: opdrachtgevers, opdrachtnemers en toezichthouders. Het doel? De bouwkwaliteit verbeteren. Aantoonbaar, dus bouwbedrijven moeten kunnen aantonen dat het bouwwerk voldoet aan de afspraken en regelgeving. En dat heeft het nodige te betekenen voor de wijze waarop informatie gedocumenteerd wordt.

In dit artikel:

Kortom: Alle informatie die je nodig hebt om je voor te bereiden op de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen.

De belangrijkste veranderingen van de wet kwaliteitsborging bouw

De Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen, de naam zegt het al: kwaliteitsborging betekent dat bouwwerken moeten voldoen aan bepaalde kwaliteitsnormen, zoals o.a. de voorschriften van het bouwbesluit. Op papier én in de praktijk. Aan het bouwbesluit verandert niets, maar wel aan het toezicht hierop én de aansprakelijkheid van de aannemer. Hoe dat precies zit, lees je hier:

1. Toezicht op de bouwkwaliteit

In de huidige situatie is het nog zo dat vooral de papieren bouwplannen worden getoetst, meestal door de gemeente. Dat gaat veranderen, want onder de WKB dragen partijen in de bouw zelf zorg voor het voldoen aan de voorschriften. Het is verplicht dit te laten controleren door een private kwaliteitsborger. De nadruk ligt hierbij op het eindresultaat, met andere woorden: is er volgens plan/afspraak gebouwd?

2. Verruimde aansprakelijkheid aannemer

Nu is het zo dat de aannemer na oplevering niet meer aansprakelijk is, tenzij er sprake is van verborgen gebreken die de aannemer toe te rekenen zijn. Dat gaat veranderen, want in de toekomst verruimt de WKB aansprakelijkheid. Vanaf juli 2022 is het zo dat de aannemer ook na oplevering aansprakelijk kan worden gesteld voor fouten of gebreken, tenzij het gaat om verborgen gebreken die de aannemer niet toe.

Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen: het proces

Waarom is kwaliteitsborging in de bouw nodig?

Meer kwaliteit, minder fouten. Dat is de belangrijkste doelstelling van de wet kwaliteitsborging. En de bedoeling is dit te realiseren door het toezicht te verscherpen en de aansprakelijkheid te verruimen. De WKB versterkt de positie van de opdrachtgever. Het is namelijk aan de opdrachtnemer, de bouwer, om aan te tonen dat het bouwwerk is gerealiseerd volgens de regelgeving. Bouwbedrijven moeten bouwprojecten dus goed (gaan) documenteren.

Wie heeft welke informatieplicht?

De nieuwe wetgeving verplicht alle betrokkenen om aantoonbaar kwaliteit te leveren, in de vorm van verplichte bouwdossiers bij oplevering. Wat betekent dit in de praktijk voor bouwbedrijven? Wat houdt een bouwdossier in en wie heeft welke informatieplicht?

Informatieplicht bouwer

De bouwer/hoofdaannemer is verplicht om een kwaliteitsborger in te schakelen (zie ook ‘wat is de rol van kwaliteitsborger’). De aannemer geeft de kwaliteitsborger zo goed mogelijk inzicht in hoe het bouwproject wordt/is gerealiseerd. Dat doet hij door  verschillende documenten te overleggen, zoals het bouwplan, tekeningen, berekeningen, risicobeoordelingen, foto’s etc. Zo bewijst hij dat dit in lijn is met het bouwbesluit. Dat kan hij onmogelijk alleen, want de bouwer werkt met veel partijen samen. Hij beschikt dan ook niet over álle informatie om het bouwdossier op te stellen. Daarom wordt een deel van de informatieplicht verlegd naar derden, zoals architecten, onderaannemers of leveranciers. Zij zijn verantwoordelijk voor een deel van de bewijslast.

De bouwer moet – bij het bouwen van woningen voor particulieren- de opdrachtgever ook schriftelijk informeren over de wijze waarop hij verzekerd is tegen de gevolgen van faillissement en tegen kwaliteitsgebreken. Er moet minimaal worden gemeld: de omvang, dekkingsgraad, looptijd en som van de verzekering of financiële zekerheid. Een verzekering is niet verplicht, dus deze informatie kan ook bestaan uit de mededeling dat er geen verzekering is.

Informatieplicht architect

De architect (/adviseur) levert de nodige inhoudelijke kennis om er voor te zorgen dat het eindresultaat conform het Bouwbesluit 2012 gebouwd is. Uit zijn dossier moet blijken dat daaraan wordt voldaan.

Informatieplicht onderaannemers/leveranciers

Onderaannemers en leveranciers werken en leveren producten die aantoonbaar voldoen aan de gestelde eisen. Zij moeten hierop garanties kunnen verstrekken . Voor de (onder)aannemer geldt dat gebreken die voor de oplevering ontdekt zijn, gedocumenteerd moeten worden. Dit kun je doen door bijvoorbeeld op het opleveringsformulier ook de goedgekeurde onderdelen op te nemen. Na de oplevering kun je alleen vrijgesteld worden van aansprakelijkheid als het gebrek niet toerekenbaar is.

De optelsom van deze informatie wordt door de bouwer aangeleverd bij de opdrachtgever. De opdrachtgever wisselt dit uit met het bevoegd gezag (de gemeente) en de kwaliteitsborger. Dat proces ziet er zo uit:

WKB Informatie in het bouwproces
Overzicht partijen in het bouwproces (Bron: Kamerstuk 34453)

Wat is de rol van de kwaliteitsborger?

De kwaliteitsborger is een persoon/organisatie die, op basis van een daartoe door de overheid erkend kwaliteitsborgingsinstrument, gecertificeerd is om die verklaringen af te geven. De erkenning van deze instrumenten geschiedt door een nieuw op te richten Toelatingsorganisatie (TO), een Zelfstandig Bestuurs Orgaan (ZBO). Daarmee heeft de Toelatingsorganisatie dezelfde status als bijvoorbeeld de Raad voor Accreditatie.

De kwaliteitsborger moet op basis van het bouwplan een risico-inventarisatie maken en een kwaliteitsborgingsplan opstellen. In de regel zal hij dus ook toezicht tijdens de bouw houden op de kritieke momenten. Anders kan hij immers geen onderbouwde verklaring aangeven.

De kwaliteitsborger mag niet betrokken zijn bij het ontwerp, de ontwikkeling, de bouw van het gebouw. Hij moet onafhankelijk werken conform de vereisten in de NEN-EN-ISO 17020 (Inspectiecertificatie). Een bouwer of architect kan dus geen kwaliteitsborger voor het eigen werk zijn.

Wie controleert naleving van de wet kwaliteitsborging bouw?

De kwaliteitsborger beoordeelt de kwaliteit aan de hand van vastgestelde beoordelingsnormen, het  ‘instrument voor kwaliteitsborging’. Hoewel de bouwer verantwoordelijk is voor het documenteren van deze controles gedurende de uitvoering, is het aan de kwaliteitsborger om de gemeente te informeren zijn eindoordeel.

Pas bij een positieve verklaring dat het gebouw aan alle wettelijke eisen voldoet verleent de gemeente een ingebruikname vergunning. Mocht de beoordeling niet goed zijn, heeft de gemeente de plicht om te gaan handhaven. Indien een kwaliteitsborger de Verklaring niet afgeeft, dan mag het gebouw niet in gebruik worden genomen en gaat de gemeente per direct over tot handhaving.

Er wordt een zogenoemd Opleverdossier en de Verklaring overgedragen aan de gemeente. Over wat exact in dit Opleverdossier moet worden opgenomen, wordt nog beslist.

Wat is het risico als je de WKB niet naleeft?

Wie niet aan kan tonen dat de vereiste kwaliteit is geleverd, komt niet in aanmerking voor een in gebruik name vergunning. De gemeente blijft de (eind)verantwoordelijke (en handhavende) partij en als een bouwwerk niet aan de regels lijkt te voldoen, kan de gemeente besluiten in te grijpen.

Werk aan de winkel dus! Hoewel de wetgeving gefaseerd van kracht gaat en 2022 nog ver weg lijkt, vraagt de WKB om een efficiënte informatiehuishouding en is de realiteit dat menig bouwbedrijf nog genoeg te doen heeft om zijn digitale processen te stroomlijnen en WKB-proof te worden.

Video Samenvatting

De volgende video is gemaakt in 2017 en geeft een goed beeld van wat de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen betekent, met name voor de aannemer. De video duurt 7 minuten.

De Wet Kwaliteitsborging bouw en document management: hoe organiseer je de vastlegging voor het opleverdossier?

De Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen heeft het nodige te betekenen voor de wijze waarop bouwbedrijven informatie over hun projecten documenteren. Hoe zorgvuldiger je documenteert, hoe beter je kunt aantonen (bewijzen) dat je voldoet aan alle wet- en regelgeving. Hoe beperk je de administratieve last en organiseer je je informatiestromen efficiënt?

Het verplichte opleverdossier: hoe organiseer je de vastlegging?

Bij veel bouwbedrijven maakt vastlegging al in meer of mindere mate onderdeel uit van het reguliere bedrijfsproces. De vraag is echter hoe de informatie gedocumenteerd wordt, zodat je het op een later moment eenvoudig kunt inzien en overzichtelijk kunt presenteren. Dat is waar een document management systeem (DMS) om de hoek komt kijken.

Wat is document management?

Bij ieder bouwproject ontstaan documenten, vanaf de inschrijving en het ontwerp tot aan de calculatie en realisatie. Om aan te kunnen tonen dat er gebouwd is volgens alle wet- en regelgeving, is het van belang deze informatie goed te documenteren zodat je eenvoudig een bouwdossier kunt samenstellen. En ook makkelijk moet kunnen delen met externen, op een veilige manier. Een document management systeem ondersteunt dit. Hoe, dat lees je hieronder.

WKB en Document management

Efficiënte vastlegging voor het opleverdossier met document management

Alle informatie op het juiste moment bij de juiste persoon beschikbaar. Altijd en overal. Dat is waar document management om draait: het efficiënt inrichten, beheren, digitaliseren, structureren en stroomlijnen van alle (digitale) documenten en informatie in de organisatie.

Hoe een DMS je helpt je voor te bereiden op de WKB

Een document management systeem helpt je:

  1. Informatie snel terug te vinden of samen te stellen, of het nu gaat om een compleet projectdossier, een specifieke e-mail, werktekening, video of calculatie, door middel van de metadata in het DMS heb je je opgeslagen documenten in no-time bij de hand.
  2. Informatie veilig te delen met collega’s óf partners. Iedereen die toegang heeft tot de informatie kan deze zien, lezen en/of bewerken. Intern en extern. Elk bestand is maar één keer aanwezig. Daardoor zijn wijzigingen direct beschikbaar en raadpleeg je altijd het juiste exemplaar. 24/7, op elk moment, vanaf elk device en elke locatie.
  3. Werkstromen te organiseren. Zo kun je taken, acties en tijdlijnen vaststellen en automatiseren. Neem bijvoorbeeld het goedkeuren van documenten: dit kan volledig geautomatiseerd worden aangeboden bij bijvoorbeeld de kwaliteitsborger.
  4. Informatie kunt ontsluiten in andere bouw-specifieke applicaties, dankzij een koppeling. Zo sluit je de informatiestromen naadloos aan op bestaande werkprocessen in bijvoorbeeld EDControls, Relatics, Solidbricks, homeDNA en 4PS en voorkom je dubbel werk doordat je meerdere systemen moet zien te onderhouden.

Zijn we klaar voor de wet kwaliteitsborging bouw?

De Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB) is meerdere malen uitgesteld. De wet zou in januari 2020 van kracht gaan, maar dat ging niet door. En het valt nog maar te bezien of de nieuwe wet daadwerkelijk op 1 juli 2022 van kracht gaat, beweren critici. Waarom daar twijfels over bestaan, lees je in het artikel ‘De WKB wet: zijn we er klaar voor?

Bronnen

  • https://www.stichtingibk.nl/faq/
  • https://www.cobouw.nl/bouwbreed/nieuws/2019/09/hoe-de-wet-kwaliteitsborging-wkb-voor-het-bouwen-uw-bouwwereld-verandert-101275347
  • https://www.bvd-advocaten.nl/blogs/wet-kwaliteitsborging-aangenomen-wat-brengt-het-de-aannemer
  • https://www.bkplus.nl/themasessie-4-gebouwdossier/
  • https://privacy.vakmedianet.nl/omgevingindepraktijk/?ref=https%3A%2F%2Fwww.omgevingindepraktijk.nl%2Fdossiers%2Fkwaliteitsborging
  • https://www.tenholternoordam.nl/kennisdelen/blog/de-wet-kwaliteitsboring-voor-het-bouwen-hij-komt-er-dan-toch/
  • https://www.bouwendnederland.nl/wet-kwaliteitsborging/veelgestelde-vragen/algemene-vragen
  • https://www.stichtingibk.nl/veelgestelde-vragen/wat-kan-ik-als-bouwbedrijf-doen-om-mij-zo-goed-mogelijk-voor-te-bereiden-op-de-nieuwe-we

Deel dit blog

Wil je meer weten over de WKB en weten wat je moet doen om je voor te bereiden

Maak je documentenstroom efficiënter en bereid je voor op de nieuwe wetgeving. Hoe zorgvuldiger je documenteert, hoe beter je kunt aantonen (bewijzen) dat je voldoet aan alle kwaliteitsvereisten.

Download nu de whitepaper  ‘Breng orde aan in de informatiestromen’ en lees hoe DigiOffice je daarbij kan helpen.

Breng orde aan in chaos informatiestromen met DMS

Gerelateerde blogs

Contact opnemen met DigiOffice

Heb je een vraag of wil je een adviseur spreken?
Laat dan hieronder een bericht achter of bel naar 0348 – 46 55 00